70 درصد تالابهای کشور در آستانه تبدیل به کانونهای گردوغبار/ گردوغبار؛ میراث خشکی تالابها / بررسی تأثیر کمآبی بر خشکی تالابها و افزایش گردوغبار
نشست علمی – تخصصی مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری تحت عنوان «گردوغبار، میراث خشکی تالابها؛ چالشها و راهکارها» برگزار شد.
به گزارش سلام دنا؛ در این نشست، بهزاد رایگانی؛ دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار بهعنوان مدیر علمی نشست و همچنین کامران رضائی توابع؛ عضو هیئتعلمی و معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران و بیژن نظری؛ عضو هیئتعلمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و رئیس اسبق دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) بهعنوان سخنرانان در این نشست به ایراد نقطهنظرات خود پرداختند.
در ابتدای نشست، بهزاد رایگانی؛ دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار بهعنوان مدیر علمی نشست ضمن اشاره به موضوع گردوغبار به عنوان یک چالش در حال افزایش در قرن جدید، گفت: با توجه به تغییرات اقلیمی که اتفاق افتاده و دستکاریهایی که از طرف انسان در طبیعت صورتگرفته و منابع آب را با چالش روبهرو کرده است، این مسئله نه فقط در ایران بلکه کل دنیا را با چالش مواجه کرده است.
بهزاد رایگانی افزود: موضوعی که امروز در این نشست مورد بحث است یکی از محورهای حوزه گردوغبار یعنی تالابها میباشد. تالابها اگر از ساختار مناسبی برخوردار باشند اکوسیستم آبی پویایی هستند که از دید تنوع زیستی و حفظ ساختارهایی که برای اکوسیستمها واجب است، بسیار حائز اهمیت هستند.
متأسفانه به دلیل شکل مدیریت منابع آب و مصرف خارج از عرف آبهای سطحی، از دهه 1380 ما شاهد کاهش سطح تالابها در کشور با شیب بالایی هستیم که باعث شده در حال حاضر به شرایط ناگواری برسیم که این مسئله نیازمند بررسیهای کارشناسانه و ارائه راهکارهای سیاستی است.
در ادامه نشست کامران رضائی توابع؛ عضو هیئتعلمی و معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران به عنوان سخنران نشست، گفت: وقتی از تالابها صحبت میکنیم این مسئله به ما یک شوق را میدهد که تالابها یک اکوسیستم آبی طبیعی هستند که خدماتی را به محیط زیست میدهد، اما همان تالاب اگر با مدیریت نادرست همراه باشد میتواند مخاطرات بسیاری برای محیط زیست به بار آورد.
کامران رضائی توابع ادامه داد: بسیاری از تالابهای حوزههای مرکزی ما، از تالاب صالحیه و اله آباد گرفته تا حوزه جازموریان و هامون و دریاچه نمک و بختگان، همگی یک وجه تشابه و شرایط مشبهی دارند که توسعه پایدار در این حوزه شرایط را به جایی رسانده که نهتنها تالابها تنوع زیستی و کارکردهای اکولوژیکی خود را از دست داده، بلکه با خطرات زیست محیطی این تالابها مواجه هستیم.
این عضو هیئتعلمی دانشگاه تشریح کرد: در نوعی از تقسیمبندی از تالابها، 5 نوع تالاب از یکدیگر تفکیک شدهاند که تالابهای دریاچهای، تالابهای رودخانهای، تالابهای دریایی ساحلی، تالابهای مصبی و تالابهای باتلاقی را در بر میگیرد.
وی عنوان کرد: به تاریخچه عمومی تالاب صالحیه یا اله آباد در یک بازه زمانی 33ساله که نگاه میکنیم، میبینیم که در سالهای گذشته بستر تالاب نهتنها مطلوب بوده است، بلکه در آنها پهنای آبی هم داشتیم و از سال 2008 که کانال احداث شد، پس از آن رژیم هیدرولوژی آبهای سطحی و پس از آن آبهای زیرزمینی تالاب در منطقه به طور کامل مختل شد.
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران در ادامه در اشاره به چالشها و تهدیدهای اصلی تالاب صالحیه و اله آباد، مواردی از جمله تبخیر شدید و تغییر جریان هیدرولوژی آب منطقه بر اثر جاده زهکش، تخریب و چرای شدید گیاهان شورپسند و تشدید بیابانزایی منطقه، توسعه بیرویه کشاورزی در منطقه و افزایش مصرف آب و همچنین سدسازیهای بیرویه در حوزه تالابها را از جمله چالشها و تهدیدهای اصلی تالاب صالحیه و اله آباد یاد کرد.
کامران رضائی توابع در خصوص ارزیابی اثرات زیست محیطی احداث زهکش در منطقه گفت: برای ارزیابی اثرات زیست محیطی احداث زهکش در منطقه، با استفاده از روش ماتریس تلفیقی آیکولد (ICOLD) و لئوپولد (Leopold) برای ارزیابی اثرات زیست محیطی پروژه، پارامترهای ارزیابی اثرات کیفی به روش آیکولد با روش لئوپولد کمیسازی میشود.
در این روش اثرات تمامی فعالیتهای عمرانی در فاز بهرهبرداری بر جنبههای زیست محیطی، فیزیکی، بیولوژیک، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بررسی شده و کمی شده مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
این استاد دانشگاه درباره تأثیر شتر بر تخریب بافت خاک و تشدید بیابانزایی خاطرنشان کرد: میانگین تغذیه هر شتر بالغ روزانه 13 الی 15 کیلوگرم ماده خشک گیاهی مناطق بیابانی است. با در نظر گرفتن میانگین 14 کیلوگرم، در 6 ماه، مصرف هر شتر حدود 1260 تن ماده خشک میباشد، درحالیکه ظرفیت تولیدی منطقه حدود 340 کیلوگرم ماده خشک در هکتار در سال است. همچنین هر شتر در طول روز حدود 2000 مترمربع خاک را پاکوبه کرده و با احتساب 500 نفر شتر هویت گذاری شده و غیرمجاز در منطقه مورد مطالعه در 4 ماه خشک 12000 هکتار از سطح بستر منطقه توسط شتر پاکوبی میشود.
انتهای پیام/ر
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید